جمعه, تير 12, 1388 01:00:00 ق.ظ

من از قم با آقا موسي صدر آشنا شدم. چون خاندان صدر با خاندان ميرزا بستگي داشتند، يعني از صدري‌ها بزرگانشان يكي سيد حسن صدر و يكي هم سيد اسماعيل صدر؛ اينها هر دو از شاگردان ميرزاي شيرازي بودند. هر دو سامره بودند و از شاگردان خوب ميرزاي شيرازي بودند. سيد اسماعيل صدر كه جد آقا موسي صدر است يعني پسر سيد صدر الدين صدر است. سيد صدر الدين صدر هم پدر آقا موسي صدر است. ايشان از مراجع بزرگ تقليد بعد از مرحوم ميرزا شد و بسيار شخصيت بزرگي بود. آيت الله صدر كه در قم فن است، پسر سيد اسماعيل صدر، جد آقا موسي است. سيد اسماعيل جد آقا موسي است. اين كه در قم دفن است پدر آقا موسي است، به ايشان سيد صدر الدين مي‌گفتند ايشان هم از مراجع تقليد بود و بعد از مرحوم ميرزا مرجعيتش فوق العاده بود و توسعه داشت. سيد حسن صدر كه صاحب «تأسيس الشيعه لعلوم الاسلام» است، اين كتابي است كه مرحوم سيد حسن صدر آنجا اثبات كرده است كه شيعه پايه گذار اين علوم در اسلام است، حالا اسم كتاب ظاهراً همين است. ايشان هم از شاگردان مرحوم ميرزا بود. بسيار مرد متفكر و فوق العاده‌اي بود. متأسفانه جوانمرگ شد و در همان اوايل سن كه حدود چهل و پنج سالش بود مرحوم مي‌شود كه فاجعه‌اي براي عالم تشيع بود. حالا من نمي‌دانم كه در چه سني فوت شد، ولي به سن بالا نرسيد. به هر تقدير رابطه‌هاي ما با خاندان صدر رابطه صد ساله و صد و بيست ساله است و تازگي ندارد. مرحوم جد مادري ما مرحوم حاج شيخ كاظم شيرازي سفري آمد به مشهد و بعد آمد به قم و چند روزي در قم بود آقا موسي زياد پيش ايشان مي‌آمد. از همان جا ما با آقاي آقا موسي آشنا شدم. مي‌آمد پيش ايشان سؤالات علميش را مطرح مي‌كرد. يك جواني بود خیلی خوش فكر و خوش قيافه و مؤدب. يك جوان وارسته به تمام معنا بود و جزء طلاب خوب قم بود. يعني مشار بالبنان (برجسته) بود. از طلبه‌ها چند نفر بودند كه آن وقت مشار بالبنان بودند؛ يكي آقاي آقا موسي صدر بود و يكي هم آقاي آيت الله سيد موسي شبيري زنجاني كه فعلاً تشريف دارند و از مراجع قم هستند و بسيار مرد شريف و بزرگوار و فقيه و رجالي و دانشمند باتقوايي هستند كه ما خيلي به ايشان ارادت داريم و ايشان را خيلي دوست مي‌داريم. اينها هميشه با هم بودند، هم درس و هم مباحثه بودند و دائماً با هم بودند.